WIE HANDELT IN
TWEEDEHANDS SOFTWARE
MOET TOCH ALTIJD OP
DE HOOGTE ZIJN.

DE TERMINOLOGIE VAN GEBRUIKTE SOFTWARE

In zakelijke wereld geldt een audit als een controle van interne activiteiten met als doel deze te beoordelen. In de wereld van de informatietechnologie en dan met name op het gebied van software houdt een audit een controle in van de softwarelicenties. Zo wordt onder andere gecontroleerd of er voldoende licenties aanwezig zijn voor de aanwezige software. Het is daarbij wel de vraag of de softwareproducent het recht heeft om een dergelijke controle uit te voeren. Voor gebruikte softwarelicenties die zijn aangeschaft bij PREO geldt dat er geen problemen zullen ontstaan tijdens een audit. PREO-licenties doorstaan iedere audit.

Auteursrecht beschermt het werk van een auteur. Het is een vorm van belangenbehartiging van de auteur. Zijn prestaties dienen beschermd en adequaat beloond te worden. Muziekcomposities, schilderijen, sculpturen en teksten worden als creaties beschouwd die beschermd moeten worden.
Op basis van een EU-richtlijn uit 1991 geldt het auteursrecht ook om computerprogramma’s te beschermen. Zo zijn in Duitsland computerprogramma’s sinds juni 1993 auteursrechtelijk beschermd. Software telt in Duitsland tot de beschermde producten als literatuur, kunst of wetenschap.
Door deze juridische bepalingen worden de intellectuele eigendomsrechten van de auteur beschermd. Hij kan bepalen of zijn werk gepubliceerd of verveelvoudigd mag worden. Overeenkomstig het principe van uitputting dat volgens de EU-richtlijn uit 1991 eveneens van toepassing is op software, vervalt het recht van de auteur om het verdere verkeer werken te controleren nadat deze reeds vrijwillig op de markt gebracht zijn.

In tegenstelling tot individuele licenties koopt de gebruiker bij licenties uit bulkcontracten (bulklicenties) een groter aantal licenties tegelijkertijd en verwerft daarmee het recht om de software op meerdere pc’s te installeren en te gebruiken.
In de praktijk wordt meestal een gegevensdrager geleverd of kan de software gedownload worden, waarna de software in overeenstemming met de licentieovereenkomst geïnstalleerd kan worden. De gebruiker verwerft het recht om hetzelfde aantal kopieën van de software te produceren.

Afkorting voor certificate of authenticity, een certificaat van echtheid voor FPP- en OEM-software.
Deze sticker bevindt zich vaak op de computer zelf of op de verpakking.
Kopers dienen er bij OEM-licenties op te letten, dat deze COA’s niet op een cd of dvd geplakt mogen worden. Dit kan auteursrechtelijke problemen opleveren tijdens een audit. Ook bij deze licenties is het voor de koper van belang, dat de licentiegeschiedenis terug te leiden is tot de eerste eigenaar van de licentie.

Bij de wederverkoop van gebruikte softwarelicenties dienen de verkoper, de koper en de leverancier zorg te dragen voor een correcte en toegestane overdracht van de softwarelicenties. Een correcte licentieoverdracht kan uitsluitend bereikt worden door een transparante communicatie tussen alle betrokken partijen.
De verkoper van de licenties moet de herkomst en daarmee de licentieketen van de betreffende licenties volledig kunnen aantonen. De koper is verantwoordelijk voor de volledigheid van de overgedragen licentiebewijzen. De leverancier fungeert als intermediair tussen verkoper, koper en, eventueel, de softwareproducent. De transparante en wettelijk voorgeschreven overdracht van softwarelicenties van PREO Software AG staat op de markt bekend als “best practices”. Op deze manier kan een correct overdrachtsproces van licenties worden gewaarborgd.

Directe licenties zijn licenties die direct bij de producent of een salespartner zijn aangeschaft. In het geval van softwarelicenties is er in principe geen verschil tussen het gebruik van tweedehands licenties of directe licenties.
Het gebruik van tweedehands licenties is vanuit het oogpunt van de regelgeving hetzelfde als het gebruik van directie licenties.

Wanneer een nieuwe versie van software wordt aangeschaft terwijl een eerdere versie van dezelfde software gebruikt wordt, is er sprake van een downgrade. Wanneer iedere werknemer dezelfde softwareversie gebruikt, kan dit de kosten voor ICT laten dalen. Dit is een mogelijke reden om te downgraden. Met name producten waarvan de licenties afkomstig zijn uit bulkcontracten en besturingssystemen zijn geschikt om te downgraden.

Downloadsoftware betreft softwareproducten die als download worden geleverd. De gebruiker ontvangt tijdens de koop een activatiesleutel om de geïnstalleerde software te activeren.
Volgens het vonnis van het Hof van Justitie van de Europese Unie uit 2012 mogen softwarelicenties doorverkocht worden, onafhankelijk van het oorspronkelijk geleverde soort licenties. Dit geldt dus ook voor gedownloade software.

Een EULA (End User License Agreement/Gebruiksrechtenovereenkomst voor eindgebruikers) is een licentieovereenkomst waarin een softwareproducent de gebruiksrechten van software regelt.

FPP is de afkorting van Full Package Product. Het gaat daarbij om aparte gegevensdragers met software die door de klant in de detailhandel aangeschaft kan worden. Deze pakketten bevatten normaal gesproken een gegevensdrager en de bijbehorende documentatie in hetzelfde pakket (softwarebox). Deze software mag in principe op slechts een computer geïnstalleerd worden (individuele licentie). Ook in dit geval is doorverkopen toegestaan.

Wanneer een klant software aanschaft verkrijgt er tevens de gebruiksrechten daarop. De koper koopt een kopie van een computerprogramma. De bijbehorende overeenkomsten bevatten gedetailleerde auteursrechtelijke bepalingen en leggen vast hoe en de software door de individuele gebruiker resp. door de onderneming gebruikt kan worden.

In tegenstelling tot licenties uit bulkcontracten mogen individuele licenties slechts op een enkele pc geïnstalleerd en gebruikt worden.

Programma’s die bij de aanschaf van nieuwe pc’s gratis of tegen een geringe vergoeding meegeleverd worden, wordt OEM-software genoemd. De klant betaalt dus minder voor de aanschaf van een pc met vooraf geïnstalleerde OEM-versie als voor dezelfde pc met een normale retail-versie van dezelfde software.
Deze softwarelicenties zijn echter met beperkte gebruiksrechten verbonden.
OEM-software beslaat normaal gesproken een gegevensdrager, een certificaat van echtheid (COA) met productsleutel en eventueel een beknopte handleiding. OEM-software mag vrij doorverkocht worden. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met de handelsmerken en auteursrechten van de producent.

Overlicentiëring is een vorm van onjuiste licentiëring waarbij een onderneming te veel licenties bezit. De overbodige licenties kunnen verkocht worden ten gunste van de liquiditeit van de betreffende onderneming.

Bij het plannen van software dient rekening gehouden te worden met meerdere variabelen. Te denken valt aan verschillende licentie- en onderhoudsmodellen of de talrijke verschillende versies van hetzelfde product.
Deze complexe structuren leiden vaak tot te veel of te weinig aanwezige licenties. Desbetreffende situaties komen vaak aan het licht tijdens SAM-projecten (Software Asset Management) of audits. De aanschaf van gebruikte software kan soelaas bieden. Het is namelijk op die manier erg voordelig om een standaardiseringsslag te maken. Overbodige licenties, mits deze gekocht zijn en niet geleased, zijn over het algemeen goed te verkopen, waardoor er weer financiële middelen vrijkomen.

Overlicentiëring is een vorm van onjuiste licentiëring waarbij een onderneming te veel licenties bezit. De overbodige licenties kunnen verkocht worden ten gunste van de liquiditeit van de betreffende onderneming.

Het principe van uitputting regelt dat het verspreidingsrecht van een producent verloopt is wanneer een licentie door de eigenaar doorverkocht wordt. De producent heeft vervolgens geen invloed meer op de verdere circulatie van de software op de markt.
Binnen de Europese Unie geldt het principe van uitputting voor zowel software die op een gegevensdrager geleverd wordt als voor gedownloade software. Deze mogen dus als gebruikte software doorverkocht worden.

Microsoft publiceert elk kwartaal nieuwe PUR’s die de rechten van de gebruiker met betrekking tot de software definiëren.

Met het begrip remarketing wordt de verkoop van gebruikte zaken als hardware, machines en zelfs softwarelicenties bedoeld.

Na het eerste vonnis van het Duitse hooggerechtshof uit 2000 bestaat de mogelijkheid om overtollige licenties door te verkopen. Dit noemen we remarketing. Met name commerciële en industriële partijen hebben de laatste drie tot vier jaar overbodige licenties afgestoten en zo hun IT-budget weten te ontlasten. Het komt regelmatig voor, dat partijen door het verkopen van overbodige licenties nieuwe licentieprojecten voor de helft kunnen financieren.

Microsoft publiceert elk kwartaal nieuwe PUR’s die de rechten van de gebruiker met betrekking tot de software definiëren.

Software Asset Management-tools ondersteunen het beheer en de inventarisatie van de in het bedrijf aanwezige software en licenties. Apparatuur en het aantal licenties worden geteld en met elkaar vergeleken.
Het resultaat van een SAM-project is een overzicht van licenties waarop tekorten of overschotten aangegeven worden. Dit leidt over het algemeen tot herkapitalisatie van ongebruikte software. Eventuele tekorten kunnen voordelig aangevuld worden door de aanschaf van gebruikte licenties.

Met een softwarelicentie (OEM, FPP of bulklicentie) verkrijgt de gebruiker het recht om een softwareprogramma te installeren en te gebruiken. Voor elk geïnstalleerd softwareprogramma is daarom een licentie nodig.

Systembuilder-licenties zijn individuele licenties die via een geautoriseerde reseller aan systeembouwers (system builders) verkocht worden.
De producten zijn vaak goedkoper dan FPP en worden normaal gesproken, net als OEM-versies, in een bundel met hardware aangeboden.

Tweedehands software is software die al eens door een producent of een partner aan een bedrijf verkocht is. De “vorige eigenaar” heeft deze licenties niet meer nodig en verkoopt ze daarom. Tweedehands of gebruikte licenties worden in tegenstelling tot directe licenties niet direct bij de producent of dealer aangeschaft, maar zijn verkrijgbaar bij een daarin gespecialiseerd bedrijf. Dit bedrijf is daarmee tevens verantwoordelijk voor de overdracht van de licentie van de verkopende op de kopende partij.
De term “gebruikt” of “tweedehands” betrekt zich niet op de toestand van de software. Deze vertoont immers geen slijtage. De term geeft slechts aan dat de licentie al eerder eigendom was van een andere eigenaar. De software zelf is als nieuw.

    Aanvullende links voor u: